Bu Yazıda Neler Var?
Web sitesinde beklenmeyen yönetici hesabı, zararlı yönlendirme, olağandışı dosya veya barındırma uyarısı fark edildiğinde ilk tepki çoğu zaman her şeyi silmek ya da sunucuyu yeniden başlatmaktır. Bu işlemler kanıtı yok edebilir ve olayın kapsamını belirsizleştirebilir. Önceden tanımlı bir ilk saat planı, hizmeti korurken kayıtları ve karar sorumluluğunu düzenler.
Olayı ve sorumluları kayıt altına alın
Gözlemi ilk fark eden kişiden tarih-saat, URL, ekran görüntüsü, uyarı metni ve etkilenen kullanıcıları alın. Bilgiyi tek olay kaydında toplayın; parola veya erişim anahtarı bu kayda yazmayın. Olay sorumlusunu ve teknik uygulayıcıyı belirleyin. Barındırma sağlayıcısı, yazılım ekibi, işletme yöneticisi ve gerekiyorsa kişisel veri irtibat kişisinin iletişim yolunu hazır tutun.
Olayın güvenlik olayı olup olmadığı henüz net değilse kayıtta “şüpheli” olarak işaretleyin; kanıtsız bir saldırı açıklaması yapmayın. Kesinti ve kullanıcı etkisini ayrı not edin. Zaman çizelgesi, hangi erişimin ne zaman sınırlandığını ve hangi yedeğin kullanıldığını sonradan anlamayı kolaylaştırır.
Yayılmayı ve ek zararı sınırlayın
Şüpheli yönetici hesabı varsa sağlayıcının güvenli kanalından hesabı devre dışı bırakın veya oturumlarını sonlandırın. Gerekliyse yönetim panelini geçici bakım moduna alın; ancak logları korumadan bütün dosyaları silmeyin. Ödeme, üyelik veya kullanıcı verisi etkilenmiş olabilir düşüncesi varsa bu sistemlere yeni yazma işlemlerini sınırlayın. Kararı ve iş etkisini olay kaydına ekleyin.
Şüpheli bilgisayarda yeni yönetici parolası girmeyin; bilinen temiz cihaz kullanın. Barındırma hesabı, CMS, veritabanı, SSH, e-posta ve üçüncü taraf API anahtarlarının hangilerinin etkilenmiş olabileceğini listeleyin. Kimlik bilgilerini rastgele ve aynı anda değiştirmek yerine güvenli erişim ve olay kapsamı planı oluşturun.
Log ve yedekleri kanıtı koruyarak saklayın
Web sunucusu, uygulama, WAF, CMS giriş ve veritabanı kayıtlarının olay zaman aralığını dışa aktarın. Orijinal kopyayı salt okunur bir yerde koruyun; log kaynağını ve saat dilimini not edin. Şüpheli dosya örneğini açıp çalıştırmayın. Loglarda kişisel veri, parola veya erişim belirteci bulunabileceğinden erişimi sınırlandırın ve paylaşmadan önce hassas veriyi kontrol edin.
Yedeklerin tarihini ve olay öncesi temiz olup olmadığını belirleyin. En son yedek her zaman güvenli yedek değildir; olay başladıktan sonra alınmış kopya zararlı durumu içerebilir. Geri yüklemeyi üretim dışı bir kopyada deneyin, sürüm uyumunu ve temel kayıtları kontrol edin. Kişisel veri ihlali şüphesi varsa teknik temizlikten ayrı olarak yetkili hukuk veya uyum sorumlusu değerlendirme yapmalıdır.
Erişimleri kapsamı bilerek yenileyin
Şüpheli oturumları sonlandırdıktan sonra etkilenmiş parolaları güvenli cihazdan değiştirin; tekrar kullanılan parolaları başka hizmetlerde de yenileyin. Çok faktörlü doğrulama ekleyin ve gereksiz hesapları kapatın. FTP/SSH anahtarları, SMTP bilgileri, ödeme tokenları ve veritabanı parolaları olayın kapsamına göre döndürülmelidir. Yeni değerleri sohbet, e-posta veya olay kaydında düz metin olarak paylaşmayın.
Dosya bütünlüğünü temiz sürüm veya güvenilir yedekle karşılaştırın. Yazılım ve eklentileri doğrulanmış kaynaktan güncelleyin; tanımadığınız dosya ve yönetici hesaplarını inceleyin. Tek bir taramanın sistemi tamamen temizlediğini varsaymayın. Sunucu seviyesinde şüphe varsa sağlayıcıdan sistem kayıtları ve izolasyon desteği isteyin.
Hizmeti kontrollü geri açın ve incelemeyi sürdürün
Belirtiler kayboldu diye siteyi hemen açmayın. Yönetici girişi, formlar, ödeme veya üyelik akışı, dosya yükleme, yönlendirmeler ve log üretimini kontrol edin. Erişimleri kademeli geri verin ve yükseltilmiş izleme uygulayın. İlgililere doğrulanmış etkiyi, alınan önlemi ve sıradaki güncelleme zamanını bildirin; henüz doğrulanmamış nedeni kesinmiş gibi aktarmayın.
Olay kapandıktan sonra kök nedeni, çalışmayan kontrolü, etkilenmiş olabilecek veriyi ve tekrar riskini inceleyin. Kişisel veri bildirimi teknik temizlikten farklıdır; geçerli yükümlülükleri yetkili sorumlu değerlendirmelidir. Planı masa başı tatbikat ve gerçek olaylardan sonra güncelleyin.
İlk saat kontrol listesi
- Gözlem, zaman ve etkilenen sistemler kayda alındı.
- Olay sorumlusu ve iletişim zinciri belirlendi.
- Yayılma sınırlandı; loglar ve kanıt korundu.
- Yedek tarihi ve temizliği doğrulanmadan geri yükleme yapılmadı.
- Erişim anahtarları güvenli cihazdan, kapsam planıyla yenilendi.
- Temel akışlar kontrol edilip site kademeli açıldı.
İletişimi ve kanıt zincirini düzenleyin
Olay bilgisi herkese açık sohbet gruplarına veya sosyal medyaya gönderilmemelidir. İç iletişim kanalını, kimlerin teknik sağlayıcıyla konuşacağını ve durum güncellemesini kimin onaylayacağını belirleyin. Log dışa aktarımında dosyanın kim tarafından, hangi saatte ve hangi kaynaktan alındığını not edin; orijinal kopyayı değiştirmeden saklayın. Başka ekibe kanıt aktarılıyorsa teslim kaydını tutun.
Bir kullanıcı hesabının etkilenmiş olma ihtimali varsa ilgili kişinin erişimi güvenli yoldan sıfırlansın ve şüpheli bildirimler ayrıca takip edilsin. Bilinen etki, olası etki ve henüz doğrulanmamış bilgi birbirinden ayrılmalı. Kişisel verinin dışarı çıktığına dair bulgu varsa, teknik ekip kapsamı ve zamanı belirlerken yasal bildirim sorumluluğunu da ilgili yetkiliye iletmelidir; ihlal olmadığına erken karar vermeyin.

