Bu Yazıda Neler Var?
İletişim veya teklif formu, ziyaretçinin gönderdiği veriyi sunucuya taşır. Tarayıcıda yapılan doğrulama kullanıcı deneyimini iyileştirir; fakat istek değiştirilerek gönderilebildiği için güvenlik kontrolü sunucu tarafında da uygulanmalıdır. Formun hangi veriyi neden topladığını ve ne kadar sakladığını belirlemek teknik tasarımın parçasıdır.
Girdi doğrulama ve çıktı kaçışlama
Her alan için beklenen tür, uzunluk ve biçimi tanımlayın. E-posta adresi, telefon veya serbest açıklama alanları farklı kurallara ihtiyaç duyar. Gelen değeri veritabanı sorgusuna doğrudan eklemeyin; prepared statement kullanın. Yönetim panelinde veya e-posta şablonunda gösterirken bağlama uygun çıktı kaçışlama uygulayın.
CSRF ve spam koruması
Oturumla ilişkili işlemlerde CSRF token kullanın ve sunucuda doğrulayın. Spam için hız sınırlama, honeypot veya uygun doğrulama mekanizması düşünülebilir; erişilebilir kullanıcıları gereksiz engelleyen kontrollerden kaçının. CAPTCHA kullanılıyorsa veri paylaşımını ve kullanıcı deneyimini değerlendirin.
Aktarım ve veri erişimi
Form HTTPS üzerinden iletilmelidir. Kayıtlar yalnızca görevi için gerekli personelin erişebileceği alanda tutulmalı, e-posta bildirimine hassas veri eklenmemelidir. Hata logları parolaları, tokenları veya form gövdesinin tamamını saklamamalıdır. Saklama süresi ve silme süreci tanımlanmalıdır.
Test senaryoları
Boş alan, aşırı uzun metin, HTML/JavaScript denemesi, tekrar gönderim, sahte CSRF isteği, hız limiti ve yetkisiz yönetim erişimini test edin. Form başarısız olduğunda kullanıcıya anlaşılır hata verin; sistem logunda ise teknik bağlamı kişisel veri sızdırmadan kaydedin.
Form verisini alındığı andan silinene kadar koruyun
Sunucu tarafı doğrulamada her alanın beklenen türünü, uzunluğunu ve biçimini tanımlayın. Telefon alanına e-posta kuralı uygulamayın; serbest açıklamayı da sınırsız uzunlukta kabul etmeyin. SQL sorguları prepared statement ile çalışmalı; yönetim paneli, e-posta veya HTML çıktısında bağlama uygun kaçışlama yapılmalıdır. CSRF belirteci oturumla ilişkilendirilip sunucuda doğrulanmalı; durum değiştiren işlemi yalnızca GET isteğine bağlamayın.
Formun iş amacı için gerekli olmayan kişisel bilgiyi istemeyin. Verinin hangi e-posta kutusuna ve kayıt sistemine gittiğini, kimlerin eriştiğini ve ne kadar tutulduğunu belirleyin. E-posta başlığına kullanıcı girdisini kontrolsüz eklemeyin. Hata günlükleri sorunu tanılamaya yetecek teknik bilgi taşımalı, fakat mesaj içeriği, parola veya oturum belirteci gibi hassas verileri içermemelidir.
Spam, hata ve erişilebilirlik senaryoları
Spam ve kötüye kullanım için istek hız sınırı, sunucu tarafı honeypot veya uygun risk kontrolü düşünülebilir; bunlar kullanıcıyı yanıltan veya erişimi gereksiz zorlaştıran çözümlere dönüşmemelidir. Başarısız gönderimde form verisini koruyun, alan bazlı hata mesajı ve düzeltme yolu sunun. Başarı mesajını yalnızca kayıt gerçekten işlenince gösterin; e-posta kuyruğu başarısızsa bu durumu operasyon ekibine bildirin.
Test listesine geçerli kayıt, eksik alan, sınır uzunluğu, bozuk e-posta, HTML/SQL benzeri girdi, CSRF'siz istek, oturumsuz istek, yoğun tekrar ve e-posta servis kesintisini ekleyin. Klavye ile formu tamamlayın; etiketlerin ekran okuyucuya aktarıldığını ve hatanın yalnızca renkle belirtilmediğini kontrol edin. Formu canlıya aldıktan sonra gönderim sayısı ve hata oranını kişisel alanları analitiğe taşımadan izleyin.
Başvuru akışını uçtan uca izleyin
Test formunu gönderdiğinizde kayıt veritabanında doğru alıcıya gidiyor mu, e-posta kuyruğunda hata var mı ve yönetim panelinde yetkisiz rol kaydı görebiliyor mu kontrol edin. Formdaki “başarılı” mesajı ile sunucu tarafı kayıt sonucu aynı olmalıdır. Kötüye kullanım artarsa hız sınırı eşiklerini gerçek trafik ve paylaşımlı ağları dikkate alarak ayarlayın; yanlış pozitif başvuruların nasıl inceleneceğini belirleyin. İletişim verisi iş amacı sona erdiğinde saklama politikasına göre silinmeli veya anonimleştirilmelidir.

